Sizin için uygun satış danışmanını arıyoruz
Loading...
BLOG
Klima Gazı Dolumu Nasıl Yapılır?
Eklenme Tarihi:
04 Aralık 2025
Klima Gazı Dolumu Nasıl Yapılır?
Yaz aylarında kavurucu sıcaklar bastırdığında, arabanıza bindiğinizde hissettiğiniz ilk şey o buz gibi havanın yüzünüze çarpmasıdır. Otomobil kliması, artık bir lüks değil, temel bir güvenlik ve konfor unsuru haline geldi. Ancak bir gün gelir, o soğuk hava yerini ılık ve nemli bir esintiye bırakır. İşte o an, aklınıza ilk gelen soru şudur: Klima gazım mı bitti? Klima gazı dolumu, basit bir işlem gibi görünse de, modern araçlardaki karmaşık sistemler nedeniyle, doğru ekipman, doğru gaz tipi ve hassas ölçüm gerektiren, uzmanlık isteyen teknik bir süreçtir. Yanlış yapılan bir dolum, sadece klimanın düzgün çalışmamasına değil, aynı zamanda pahalı kompresör arızalarına ve çevreye zarar verilmesine yol açabilir.
Bu kapsamlı rehberde, klima gazı dolumunun basit bir "tüp takıp doldurma" işlemi olmaktan çok daha fazlası olduğunu göreceğiz. Klimanın soğutma döngüsünden gazın sistemdeki hayati rolüne, dolumun ne zaman gerçekten gerekli olduğuna, doğru ekipmanların neler olduğuna ve bu hassas işlemin adım adım nasıl yapıldığına kadar tüm detayları inceleyeceğiz. Ayrıca, dolum sonrası sistemin performansını kontrol etme yöntemlerini, servis seçimi yaparken dikkat etmeniz gerekenleri ve en önemlisi, gazın neden eksildiğini anlayıp kalıcı çözümler üretmenin yollarını da ele alacağız. Klimanızın yazın en sıcak gününde bile buz gibi esmesi için bilmeniz gereken her şey bu yazıda.
Klima Sistemi ve Gazın Rolü Nedir?
Otomobil klima sistemi, sandığımız gibi sadece hava üfleyen bir fan değildir; fizik kurallarını kullanarak ısı transferi gerçekleştiren kapalı bir döngüdür. Bu döngünün kalbi ve ana taşıyıcısı ise halk arasında klima gazı olarak bilinen soğutucu akışkanlardır. En yaygın kullanılan tipleri R134a (eski nesil araçlar) ve çevreye daha duyarlı olan R1234yf (yeni nesil araçlar) gazlarıdır.
Soğutucu akışkanın sistemdeki rolü, ısıyı bir yerden alıp başka bir yere taşımaktır. Bu döngü dört ana bileşen etrafında döner: Kompresör, gazı sıkıştırarak sıcaklığını ve basıncını artırır. Kondenser (radyatör), yüksek basınçlı sıcak gazı sıvıya dönüştürürken bu ısıyı dışarı atar. Genleşme Valfi, yüksek basınçlı sıvının basıncını aniden düşürerek onu buharlaştırır. Son olarak Evaporatör, basıncı düşen sıvı hızla buharlaşırken kabin içindeki havadan ısıyı çeker ve bu da kabinin soğumasına neden olur. Gaz, bu kapalı döngü içinde sürekli olarak sıvıdan gaza, gazdan sıvıya geçerek ısıyı kabin dışına taşır. Bu nedenle klima gazı, eksik olmadıkça asla eklenmesi gerekmeyen, motor yağı gibi tükenmeyen bir unsurdur.
Klima Gazı Dolumu Ne Zaman Gerekir?
Klima gazı, kapalı bir sistemde çalıştığı için teorik olarak hiç bitmemelidir. Eğer sistem soğutmuyorsa, bu gazın "bittiği" değil, "kaçtığı" anlamına gelir. Klima gazı dolumu, sadece aşağıdaki durumlar gerçekleştiğinde mantıklı ve gerekli bir işlemdir:
Birincisi, Soğutma Performansında Gözle Görülür Düşüş yaşandığında. Klima en yüksek ayarda çalışırken bile yeterince soğuk hava gelmiyorsa, bu genellikle gaz seviyesinin kritik eşiğin altına düştüğünü gösterir. İkincisi, Sistemde Parça Değişimi yapıldığında. Kompresör, kondenser veya evaporatör gibi büyük bir bileşen değiştiğinde, sistem tamamen açılır ve içindeki gaz tamamen boşalır. Bu durumda yeni gaz dolumu zorunludur. Üçüncüsü, Basınç Testlerinin Düşük Çıkmasıdır. Profesyonel bir servis, sisteme bağladığı manometrelerle yüksek ve alçak taraf basınçlarını ölçerek gazın miktarının yeterli olup olmadığını bilimsel olarak belirler. Dördüncüsü ve en kritik olanı, Kaçağın Tespit Edilip Onarılmasıdır. Kaçak kaynağı bulunmadan ve onarılmadan yapılan dolum, sadece kısa süreli bir rahatlama sağlar ve gaz kısa sürede tekrar kaçar, bu da hem maliyet hem de zaman kaybıdır.
Unutulmamalıdır ki, yılda ortalama %5 ila %10 arasında gazın doğal sızıntı ile eksilmesi normal karşılanır ancak bu durum, gaz dolumunu bir periyodik bakım haline getirmemelidir. Gerçek bir arıza veya kaçak olmadıkça sisteme gaz eklemek, performansı artırmaz.
Klima Gazı Dolumu İçin Gerekli Ekipmanlar
Klima gazı dolumu, hortum ve gaz tüpünden ibaret bir iş değildir. Modern sistemler, kesinlik ve güvenlik gerektirir; bu nedenle işlem mutlaka özel ekipmanlarla yapılmalıdır. Evde veya el yordamıyla bu işlemi yapmak, sistemin dengesini bozabilir ve çevreye zarar verebilir.
Gerekli olan temel ekipmanların başında Klima Dolum İstasyonu (Makinesi) gelir. Bu profesyonel cihaz, eski gazı geri dönüştürmek, sistemi vakumlamak, kaçak testi yapmak ve hassas miktarda yeni gazı sisteme basmak gibi tüm işlemleri otomatik ve doğru bir şekilde yapar. İkinci olarak Manometre Seti (Alçak/Yüksek Basınç Göstergeleri) gerekir. Bu set, sistemdeki basınçları anlık olarak izleyerek dolumun doğru yapılıp yapılmadığını gösterir.
Üçüncüsü Vakum Pompasıdır. Dolumdan önceki en kritik adım olan vakumlamayı yapar. Vakum, sistemdeki tüm havayı ve nemi temizler; nem, sistem içinde donmaya ve metal bileşenlerde korozyona yol açarak kompresörün ömrünü kısaltır. Dördüncüsü, Gaz Tipi ve Yağdır. Her aracın gerektirdiği gaz tipi (R134a veya R1234yf) ve doğru miktarda P-A-G yağı veya POE yağı kullanılmalıdır. Farklı gaz tiplerini karıştırmak veya yanlış yağ kullanmak kompresörü anında kilitleyebilir. Son olarak, Ultraviyole (UV) Lamba ve Boya gerekir. Gaz kaçağını tespit etmek için sisteme özel bir boya enjekte edilir ve kaçak noktası UV lamba yardımıyla aranır.
Adım Adım Klima Gazı Dolumu Nasıl Yapılır?
Klima gazı dolum işlemi, sistemin güvenliği ve verimliliği için kesinlikle atlanmaması gereken adımları içerir. Bu, sadece gaz basmaktan çok, sistemi temizleme ve test etme işlemidir.
Adım 1: Mevcut Gazın Geri Kazanımı: İlk olarak, sistemde kalan eski gaz, çevreye salınmadan özel dolum makinesi yardımıyla geri toplanır. Bu, hem yasal zorunluluktur hem de gazın içindeki kirliliklerin ve yağın analiz edilmesini sağlar.
Adım 2: Yağ ve Kalıntı Tahliyesi: Geri kazanım sırasında eski yağın bir kısmı da makineye çekilir. Bu, sistemde eksilen yağ miktarını belirlemek için önemlidir.
Adım 3: Vakum Testi Sisteme vakum pompası bağlanır ve sistem tamamen havasız bırakılır. Bu işlem, içerideki tüm nemin buharlaşarak çekilmesini sağlar ve atmosfer basıncının altına inilerek olası mikroskobik kaçakların ortaya çıkıp çıkmadığı test edilir. Makine, vakum seviyesini bir süre sabit tutmalıdır; eğer vakum düşüyorsa, sistemde büyük bir kaçak olduğu anlaşılır ve dolum işlemine geçilmez.
Adım 4: Kaçak Tespiti ve Onarım: Vakum testi başarısız olursa, sisteme UV boya ve az miktarda azot (veya hava) basılarak basınç testi yapılır. Kaçak yeri tespit edilir ve onarılır (örneğin yıpranmış O-ring contası veya delinmiş hortum değişimi). Onarım sonrası Adım 3 tekrarlanır.
Adım 5: Yağ Ekleme ve Gaz Dolumu: Vakum başarılı olduktan sonra, geri kazanılan yağ miktarı kadar veya üreticinin belirttiği miktarda yeni, doğru tipte kompresör yağı sisteme eklenir. Ardından, aracın kaputunda veya servis etiketinde belirtilen gramaj kadar tam ve hassas miktarda yeni soğutucu akışkan (gaz) sisteme basılır. Fazla veya eksik gaz, soğutma performansını olumsuz etkiler.
Klima Gazı Dolumu Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
Dolum işlemi tamamlandıktan sonra her şeyin yolunda gittiğinden emin olmak için birkaç önemli kontrol yapılmalıdır. Bu kontroller, hem sistemin verimli çalıştığını hem de yapılan işin kalitesini gösterir.
Öncelikle Basınç Kontrolü yapılmalıdır. Klima çalıştırılırken manometreler bağlanır ve alçak/yüksek taraf basınçlarının üretici standartları içinde olup olmadığı kontrol edilir. Basınçlar çok yüksekse kompresör zorlanıyor demektir; çok düşükse hala bir tıkanıklık veya büyük bir kaçak olabilir. İkinci olarak Soğutma Performansı Ölçümü gerekir. Araç, maksimum soğutma ayarında çalıştırılır ve havalandırma menfezinden çıkan havanın sıcaklığı termometre ile ölçülür. Bu sıcaklık, araç modeline ve dış ortam sıcaklığına bağlı olarak genellikle 5 ila 8 santigrat derece arasında olmalıdır.
Ayrıca Kompresör Sesi ve Devir Takibi önemlidir. Kompresör devreye girdiğinde, alışılmışın dışında yüksek ve anormal sesler (uğultu, sürtme) gelip gelmediği dinlenmelidir. Yeni gaz ve yağ ile sistem daha sessiz çalışmalıdır. Son olarak, Gözle Kontrol yapılmalıdır. Dolum sırasında sökülen veya oynanan tüm bağlantı noktaları ve hortumlar, sıkılık ve yağ sızıntısı açısından kontrol edilmeli, varsa kaçak boyası kalıntıları silinmelidir. Bu kontroller, işin bittiği anlamına gelmez, sistemin doğru çalıştığının garantisidir.
Klima Gazı Dolumu Fiyatları ve Servis Seçimi
Klima gazı dolumunun fiyatı, kullanılan gazın tipine ve işlemin detayına göre büyük ölçüde değişiklik gösterir. Eski nesil araçlarda kullanılan R134a gazı, yeni nesil araçlarda kullanılan ve piyasada daha pahalı olan R1234yf gazına göre daha uygun fiyatlıdır. Dolum fiyatının içine sadece gazın maliyeti değil, aynı zamanda zorunlu olan vakumlama, kaçak tespiti ve yağ ekleme hizmetlerinin de dahil olup olmadığı önemlidir. Fiyattaki büyük farklılıklar genellikle vakum ve kaçak testi aşamalarının atlanmasından kaynaklanır.
Servis seçimi yaparken en önemli kriter ekipman yeterliliğidir. Servisin, eski gazı çevreye salmamak için Geri Kazanım Cihazına sahip olup olmadığını ve sisteme hava ve nem basılmasını önlemek için Vakum Pompası kullandığından emin olun. Ayrıca, servisin arabanızın kullandığı gaz tipini (R134a veya R1234yf) doğru belirlediğinden ve bu gaz tipine uygun hassas dolum makinesine sahip olduğundan emin olunmalıdır. Fiyatı ucuz olan ve sadece tüpten gaz basan yerlerden kaçınmak, uzun vadede kompresörünüzü korur. Güvenilir bir servis, size dolum öncesi ve sonrası sistem basınç değerlerini ve sisteme basılan yağ/gaz gramajını gösteren bir çıktı verebilmelidir.
Klima Gazı Kaçakları ve Önleyici Bakım Önerileri
Klima gazı dolumunu periyodik bir bakım zannetmek en büyük yanılgıdır. Gaz eksiliyorsa, sistemde bir yerlerde bir kaçak var demektir. Bu kaçakları önlemek ve sistemin ömrünü uzatmak için düzenli bakım ve doğru kullanım alışkanlıkları şarttır.
Kaçakların Nedenleri: Kaçaklar genellikle hortum ve boru bağlantı yerlerindeki O-ring contaların zamanla yıpranmasından, kondenserin (radyatörün) ön tarafa aldığı taş darbeleri sonucu delinmesinden veya uzun süre hareketsiz kalan kompresör keçelerinin kuruması ve çatlamasından kaynaklanır. Kompresör arızaları ise genellikle sistemdeki nemin ve kirli yağın neden olduğu korozyon ve aşınmadan ortaya çıkar.
Önleyici Bakım ve İpuçları: Sistemin ömrünü uzatmak için araç klima sistemini kış aylarında bile haftada en az bir kez 5-10 dakika çalıştırmak gerekir. Bu, kompresör yağının tüm sisteme yayılmasını ve keçelerin kurumamasını sağlar. Ayrıca, her iki yılda bir klimanın genel durum kontrolünü ve gerekliyse nem alma filtresi olan kurutucu filtrenin kontrolünü yaptırmak, sistemde nem birikmesini önleyerek kompresörün ömrünü uzatır. Eğer sürekli gaz eksilmesi sorunu yaşanıyorsa, kaçak boyası ve UV lamba ile kapsamlı bir kaçak arama yapılması ve sorunun kaynağının kalıcı olarak onarılması en doğru ve en ekonomik yaklaşımdır. Unutulmamalıdır ki, klima gazı dolumu bir arıza giderme değil, arıza giderildikten sonra yapılması gereken bir tamamlama işlemidir.
Arkadan İtişli Araç Ne Demektir?
Araçlarda sürekli olarak duyduğumuz arkadan itiş ve dört tekerden çekiş gibi kavramlardan birine bu içerikte detaylandırma yapılmıştır. Bu içerikte arkadan itişli araç ne demektir, alırken nelere dikkat etmek gerekir ne gibi özellikleri bulunur de...
Ekleme Tarihi:
19.10.2023
Coilover Nedir? Ne İşe Yarar?
Coilover, araç tutkunlarının heyecanını ve merakını tetikleyen bir sürüş konseptidir. Bu teknoloji, adrenalin tutkunları için adeta bir heyecan kaynağıdır. Otomobilin süspansiyon sistemine entegre edilen bu özel yapı hakkında daha fazla detayı içe...
Ekleme Tarihi:
19.10.2023
